Shiller’e, Nobel Ödülü yakıştı

15 yıldır müdavimi olduğum Davos toplantılarına katılanlar, Nobel’i almış ve alması muhtemel bilim adamlarını ve edebiyatçıları tanıma imkanı da bulurlar. Hatta gündüz oturumları ve öğle-akşam yemeklerine ek olarak Nobelli ünlülerle “night cap” (gece içkisi) gece yarısı toplantıları bile yapılır.
Nobel Ekonomi Ödülü’nü önceki gün alan 3 Amerikalı ekonomistten Prof. Robert Shiller’le, yıllar önce Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda tanışmıştım. Afra-tafrası hiç olmayan, mütevazı, ciddi ama güler yüzlü, kendini iyi ifade eden bir bilim adamı olarak ilgimi çekmiş ve sonraki yıllarda da oturumlarını kaçırmamaya çalışmıştım.

Yellen’in eşiyle…

İnsan psikolojisinin ekonomiyi nasıl yönlendirdiğini ve bunun küresel kapitalizm için neden önemli olduğunu anlatan ünlü “Animal Spirits” (Hayvansal Güdüler) kitabı 4 yıl önce yayınlandığında, Davos’ta kendisini terleten çapraz sorular sorulduğunu hatırlıyorum.
Son Nobel haberlerinde Shiller’in 67 yaşında olduğunu okuyunca şaşırdım; hem fiziken hem de tavır olarak daha genç gösteriyor. Bu arada Animal Spirits’i birlikte yazdıkları Prof. George Akerlof’un, 1 ocak 2014’te FED Başkanlık koltuğuna oturacak Janet Yellen’in eşi olduğunu da bu vesileyle öğrenmiş oldum. Ekonomide asimetrik enformasyon kuramını geliştiren
Prof. Akerlof, 2001 Nobel Ekonomi Ödülü’nün sahibi.

2013 Nobel Ekonomi Ödülü

2013 Nobel Ekonomi Ödülü’nü Fama, Hansen ve Shiller kazandı.


Davranışsal ekonomi nedir?

Davranışsal ekonomi modeli ve kriz eleştirileriyle öne çıkan Prof. Shiller’in adı, son 5 yıldır Nobel Ekonomi Ödülü ile ilgili tüm bahislerde en ön sıralarda yer alıyordu. Ödülü paylaştığı diğer 2 ekonomist Prof. Eugene Fama ve Prof. Lars Peter Hansen ise tam karşı kamptan. Her 3’ü de varlık fiyatlarının nasıl oluştuğuna ilişkin çalışmalarından dolayı Nobel Ekonomi Ödülü’ne layık görüldüler.
Bir yanda Amerika’da gerek internet balonunu, gerekse konut balonunu öngören ve balonlar patlamadan bu konularda uyarılarda bulunan Shiller, diğer yanda piyasalarda balon oluşmasının imkansız olduğunu öne süren Fama aynı üniversiteden Hansen.
Fama’nın etkin piyasalar hipotezine göre piyasalarda balon oluşması imkansızdır; çünkü finansal piyasalar yeterli haber ve bilgiye sahiptir ve herkesin bildiği haber ya da bilgiyi kullanarak, diğerlerine göre daha yüksek kazanç sağlanamaz.
Davranışsal ekonomi ise bu klasik görüşün aksine, kişilerin her zaman rasyonel davranış ya da karar alma süreçlerine sahip olmadıklarını savunur. Kişiler bir haber ya da bilgiyi algılama sürecinde bazen temkinli, kimi zaman coşkulu ya da aşırı güvenli davranabilirler.
Finansal balonların filozofu Shiller, ABD’te konut alanındaki en önemli göstergelerden biri olan S&P Case-Shiller Konut Fiyat Endeksi’nin de kurucusudur. Endeks ABD’de gayrimenkul fiyatlarının 2000’den 2006’ya 2’ye katlandığını ortaya çıkarmış, 2008 krizinde bu fiyatlar % 35 düşmüştü.

Meral Tamer

Davranışsal Ekonomi ya da Davranışsal finans hakkında…

Bir önceki yazımız olan Pepee'nin yeni kanalı neresi olacak? başlıklı makalemizde Pepee, Pepee hangi kanalda ve Pepee'nin yeni kanalı hakkında bilgiler verilmektedir.

netgazetesi

http://www.netgazetesi.net

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *