Mükemmel penaltı futbolu değiştirebilir mi?

31 August 2013 Saturday, 13:55

2010 Dünya Kupası öncesinde sorulmuştu bu soru… Turnuvalarda sonucu belirleyen penaltı vuruşları her zaman oyunun kaderini değiştiren en büyük etkenlerden birisi olmuştur. Dev endüstrinin arkasındaki bilim desteği mükemmel vuruşun sırrını çözmenin peşinde

Futbolda penaltı kullanılan an kadar heyecan verici bir dakika zor bulunur. O saniye, ya rüyalar bir anda yıkılır ya da zafer coşkusu yaşanır. Futbolcu ya bir kahramandır ya da günah keçisi.

İngiliz W. Wanderers ve A. Stanley takımları arasında oynanan maçta kullanılan ilk penaltı vuruşunun üzerinden 119 yıl geçti. Kaleye 11 metre mesafedeki nokta, o günden bu yana sayısız turnuvanın kaderini değiştirdi. 2006 Dünya Kupası finali bunlardan biriydi. Bu seneki Dünya Kupası da öyle olacak.
Penaltının önemi arttıkça, araştırmalar da hız kazanıyor. Bilim insanları bunu, kaleci ile şutör arasında biomekaniğin ve psikolojinin kritik sınırında gelişen bir düello gibi görüyor. Liverpool’daki John Moores Üniversitesi’nde penaltılar üzerinde matematiksel bir araştırma yapıldı. Araştırma ‘Vur ve şansa bırak’ durumunun tabutuna çivi çaktı.
Varılan sonuca göre, mükemmel penaltı, yüksekten vurulmalı, kalenin tam olarak sağ ya da sol köşesine saatte 90-104 kilometre hızla gitmeli. Bundan daha hızlı olursa, kaçırma ihtimali artıyor. Daha yavaş olunca da kalecinin kurtarma şansı yükseliyor. Hızlı hareket etmek (düdük çalındıktan üç saniyeden daha az bir süre sonra) sürpriz etkisi yaratıyor. Ayrıca vuruşu 13 saniye bekletmek de kaleciyi kararsızlığa düşürüyor. Kalecinin hareket etmesini beklemek de gol şansını artırıyor. Dört-altı adım koşup vurmak en ideal yöntem. 10 metrelik uzun koşu ise en zayıf sonucu doğuruyor.
İstatistikler, penaltılarda şanslı tarafın şutör olduğunu söylüyor; vuruşların dörtte üçü gol oluyor. Diğer yandan, bu durum kaleciye psikolojik avantaj sağlıyor. Çünkü eğer gol yerse takım arkadaşları gelip teselli ediyor, “Şanssızlık“ diyor.
Eğer kurtarırsa da, kahraman oluyor.

Odaklanmak
İngiltere’nin Exeter Üniversitesi, geçen sene okulun futbol takımı oyuncularına özel gözlükler takıp, iki penaltı kullanırken göz hareketlerini inceledi. İlk seride, oyunculardan ellerinden geleni yapmaları istendi. İkincisinde ise, başarılı olurlarsa bunun diğer takım arkadaşlarıyla paylaşılacağı, bir de en iyi penaltıcıya 50 pound ödül verileceği söylendi.
Şutör ne kadar istekliyse, kaleciye o derece dikkatli odaklandı. Bakış kontrolü ve motor aktivite koordine olduğu için, futbolcu dikkatini merkeze kilitledi. Bu da kalecinin tam kucağına vurulan topla sonuçlandı.
Araştırmacı Greg Wood, “Penaltıcılar için ideal strateji bir köşe seçip oraya vurmak olmalı. Kaleciyi görmezden gelmeliler” diyor. Wood, pratik yapmanın önemine dikkat çekiyor; “Golf, bilardo, dart oyuncuları neden günlerce çalışıyor sanıyorsunuz? Yetenekler oyuncunun içine işlemeli ki baskı altında sağlam durabilsin.”

Kalça ve renk etkeni
Şutöre yardımcı olmak için uzmanlar oyuncunun kalçalara bakmasını öneriyor. Vuruş öncesi kalça hareketleri gol başarısı hakkında ipucu veriyor. Hong Kong Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, kalecinin merkezden 10 santimetre yana hareket etmesinin golcüyü, daha fazla yer kalan tarafa doğru vurmaya ittiğini söylüyor.
İşin içinde akıl oyunları da var tabii.
Kaleciler zaman zaman şut hazırlanma zamanını uzatıp, rakibinin stres seviyesini yükseltmeye çalışıyor. Forma rengi bile işin içinde. Chelsea kalecisi Petr Cech, parlak turuncu formayı tercih ediyor. Cech’e göre, bu renk golcünün dikkatini üzerine toplayıp, yana değil üstüne vurmasına sebep oluyor.
Bu inanç Chichester Üniversitesi’ndeki psikologlar tarafından test edildi. 40 futbolcudan bir hafta boyunca farklı renklerde formalar giyen bir kaleciye karşı penaltı kullanmaları istendi. Kaleci kırmızı giydiğinde penaltıların sadece yüzde 54’ü gol oldu. Sarıda yüzde 69, mavide yüzde 72, yeşilde yüzde 75 başarı kaydedildi. Neden? Çünkü kırmızı tehlike ve öfkeyle özdeşleşiyor. Stres altında çevreden daha çok kırmızı noktayla ilgileniyoruz.

Bir önceki yazımız olan Trabzonspor'un rakipleri belli oldu başlıklı makalemizde avrupa ligi, Trabzonspor ve trabzonspor'un rakipleri hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum yazın...

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz