“MAĞDURUM ŞÖHRETTEN, PARADAN”

13 August 2013 Tuesday, 17:27
Jay Z. ve Beyonce

Jay Z. ve Beyonce

Jay-Z, 12’nci stüdyo albümü “Magna Carta… Holy Grail”de şöhret ve paranın kendini bozmadığını anlatmaya çalışıyor. “Orantısız para ve şöhretten mağduriyet” mevzuuyla ne kadar empati kurabiliyorsanız bu albümle de o kadar empati kurarsınız

Öncelikle şunu kabul edelim. Zenginleşen rapçiler, zenginleştikçe dertsizleşiyor ve anlatacak hikaye bulmakta zorlanıyorlar. Bu da onların dramı.
Jay-Z karun kadar zengin. Dünyanın ne kadar ünlü ve zengin adamı ve kadını varsa onlarla arkadaş. Konu şöhretse hepsinden daha şöhretli. Dünyanın bir numaralı R&B yıldızıyla evli. Bir insan hayattan daha ne isteyebilir, hepsinden öte, böyle bir insanın hayatta ne derdi olabilir. Sabahları organik kahvaltısı yanında kendisi için özel öğütülmüş Brezilya kahvesini yudumlarkan Wall Street Journal’da ekonomik verileri inceleyen birisi şu anda neticede. Eğer hip hop kültürü mağduriyetten çıktıysa bu adamın mağduriyeti neredeyse kalmamış gibi bir şey.
Yani Jay-Z’nin acil mağduriyete ihtiyacı var. Şu anda olsa olsa “faiz lobisi beni çökertmek için doları düşürüyor, paracıklarım erime tehdidiyle karşı karşıya” diyebilir.
Albümü dinledikçe anladığımız şey şu: Jay-Z’nin mağduriyeti şöhret ve para. Bu defa bununla dalga geçiyor, bunlardan yakınıyor. Bununla ilgili raconlar kesiyor. 12’nci stüdyo albümünde Jay-Z’nin dünyaya bakışı ve anlattığı hikayeler bu yönde. Kendi ifadesiyle şöhret ve parayla bozulmamak da yeteri kadar önemli ve saygıdeğer bir mücadeledir.
Jay- Z albüme kankası Justin Timberlake ile birlikte söylediği “Holy Grail” ile başlıyor. Bu şarkıda tanıdık bir ses var: Kurt Cobain. Daha doğrusu şarkıda “Smells Like Teen Spirit”in meşhur nakaratı sample eylenmiş. “Sizi eğlendirmek için varız, hepimiz aptal ve bulaşıcıyız”. Dünyanın açlıktan, savaştan, adaletsizlikten kırıldığı bir dönemde ‘dev’ bir isyan var burada… Yorum sizin.
Jay-Z’nin albümünün genel anlamda beğenilmesine rağmen düşük not almasının nedeninin arkasında da galiba bu ‘zamansızlık’ yatıyor.

Yaşadığını yazıyor
Mesela Jay-Z, Picasso’lar, Basquiat’lar dolu adeta Tate Modern çevrilmiş bir şato/evden bahsediyor (kendi evi). Müzayedelerden tablo almak, bunları koyacak yer bulmamak (“Picasso Baby”)… Bu şarkının sözlerini yazabilmek için kaç para harcamak lazım siz düşünün. Teknik olarak Jay-Z’ye her şeyi söyleyebiliriz ama dürüst olmadığını söyleyemeyiz. Yaşadığını anlatıyor neticede.
Jay-Z bu yönüyle evinde küçük çapta bir Louvre inşa ediyor… Rapçilerin parlak diş ve elmas kolyelerini göstererek hava atması çoktan geride kaldı. Ama paradan söz etmek vazgeçilmez bir tutku. Kolye sallamak yerine böyle sözler de yazabiliyorsunuz bazen.
Aslında bütün bu eleştiri ve dokundurmalar Jay-Z’nin müzik kalitesini düşürdüğü anlamına falan gelmiyor. O hala yaşayan en büyük rap’çilerden. Asıl soru şu: Jay-Z müzik yapmayı hala seviyor mu? Müzik yapmaktan hoşlanıyor mu, bundan heyecan duyuyor mu yoksa onu bir Basquiat resmi artık daha mı fazla ilgilendiriyor?
Bana kalırsa bu albümde o da bu sorunun yanıtını arıyor. Belki çaresizce hala müzikten heyecanlandığına inanmak istiyor.
Interpol solisti Paul Banks’le röportaj yapmıştım. Kendisi kariyerine hip hop DJ’i olarak başladığını anlattı. En sevdiği yeni rap’çiyi sorunca Kendrick Lamar’ın adını verdi. Şu anda Jay-Z’ye yaklaşabilen sadece o varmış. “Jay-Z artık o kadar iyi ki, hiçbir şeyi yazmıyor bile” dedi, “Her şey kafamda, diyor ve stüdyoya girip mikrofona doğrudan okuyor…”
Adını İngiltere kralının soylularla yaptığı hak ve yetki paylaşımı anlaşması Magna Carta’dan ve İsa’nın son yemeğinde şarap içtiği farz edilen kursal kadeh “Holy Grail”den alan albüm, soylu bir şeyler söyleyeyim derken hafif kafa karıştırıyor sanki. Ama iddialı laflar etmek rap’çilerin doğasında var.
Bu bana biraz da Kanye West’in bu yıl aynı dönemde yayımlanan “Yeezus” adlı albümünü hatırlattı. Benim anladığım ikisi de İsa ve Tanrı’ya takmış kafayı. Biri “Ben Tanrıyım” diyor (Kanye West), diğeri “Ben kralım” (Jay-Z).

Yazının tamamını Milliyet Sanat Ağustos sayısında okuyabilirsiniz.

Bir önceki yazımız olan 'En büyük rakibim Nihat Doğan' başlıklı makalemizde cem yılmaz, İsmail Baki Tuncer ve nihat doğan hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorum yazın...

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz